Direct naar hoofdmenu / zoekveld
Home / Begraven in Rozendaal / Begraafplaats Rosendael

Begraafplaats Rosendael

Algemene Begraafplaats Rozendaal
Vanouds werden de bewoners van het Kasteel en van de Heerlijkheid Rozendaal begraven in en rond het kerkje 'de Oude Jan' in Velp. Zo bevond zich onder het in 1841 afgebroken en in 1949 weer gerestaureerde priesterkoor een grafkelder van het geslacht Van Arnhem, terwijl het gewone volk op het kerkhofje zijn laatste rustplaats vond.
 
Het geslacht Torck, dat sinds 1721 het kasteel bewoonde, werd echter vanouds bijgezet in een grafkelder te Wageningen. Aanleiding om hier verandering in te brengen zou de vroege dood kunnen zijn van een of meer kinderen van de toemalige kasteelbewoners, het echtpaar Torck-Huyssen van Kattendijke. Dit droeg in 1840 bij tot het besluit een grafkelder te bouwen met het opschrift 'Kasteel rosendael' in het bos ten noordwesten van het kasteel, vermoedelijk naar een ontwerp van de architect J.D. zocher jr. Rondom deze grafkelder liet de baron een stukje grond ontsluiten en omheinen, zodat hier in het vervolg ook de overige Rozendalers konden worden begraven.
 

Foto Begraafplaats Rosendael te Rozendaal Foto Begraafplaats Rosendael, graf De Genestet

 
Het aanvankelijke bezwaar van de Rozendalers, om zomaar in het "Boers buschke" te worden begraven, begon te veranderen met de begrafenis van de baron in 1842 en de barones in 1843 in dezelfde grafkelder. Later bleken ook vele voorname geslachten belangstelling te tonen voor deze laatste rustplaats. Zo zijn er de grafkelders van de geslachten Huyssen van Kattendijke en Luden, de meest spectaculaire objecten van de begraafplaats. Ook het graf van De Genestet in 1861 onderstreept deze ontwikkeling: in de ogen van velen werd het "tragische eldorado" een "pantheon"!
 
Al in 1866 moest de begraafplaats worden uitgebreid. Kort na 1900 gebeurde dat nog eens, waarbij een kleine aula tot stand kwam. In 1933 en 1990 werd het complex aanzienlijk vergroot. Een fraaie beukenlaan scheidt nu vanaf de huidige hoofdentree het oudste en de twee nieuwere delen, welke laatste op hun beurt ook weer door een laan zijn gescheiden.
 
Inmiddels was in 1869 bij wet bepaald dat iedere gemeente in Nederland moest beschikken over een openbare begraafplaats. Er was in het verleden namelijk wel eens in bijzondere gevallen door beheerders van kerkhoven een graf geweigerd, hetgeen dan tot grote moeilijkheden kon leiden. De gemeente Rozendaal heeft in 1872 een aparte, kleine begraafplaats met een lijkenhuisje laten aanleggen op enige afstand van de bestaande begraafplaats, aan de achterzijde. Door de genoemde uitbreidingen groeiden vervolgens beide begraafplaatsen aaneen. Het gemeentelijke begraafplaatsje is maar twee keer gebruikt; in beide gevallen voor het begraven van mensen, die lang geleden de hand aan zichzelf hadden geslagen en in het bos waren evonden. Beide naamloze graven liggen er nog, in al hun kale onaanzienlijkheid.
 
In 1978 werd de begraafplaats, eigendom van de familie Van Pallandt, door een legaat van de in 1977 overleden laatste baron overgedragen aan de gemeente Rozendaal. Het werd daarmee een gewone gemeentelijke begraafplaats, hoewel het oudste gedeelte van voor 1933 al de status van Rijksmonument had verkregen.
 
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn acht gesneuvelde piloten kort na het neerstorten op het oudste gedeelte van de begraafplaats ter ruste gelegd. Het betreft de bemanning van een toestel wat op 8 november 1941 is neergestort tussen de Imbosch en Terlet en de bemanning van een toestel wat op 16 augutstus 1942 iets ten noorden van Rozendaal is neergestort. Jaarlijks vindt sindsdien de dodenherdenking op 4 mei bij hun graven plaats.
 
Naamloze graven
In schrille tegenstelling tot de imposante grafmonumenten van de hier begraven adel valt een complex naaamloze graven op. Het is de laatste rustplaats van Rozendalers, waaronder ook oudgedienden van het kasteel. De vermelding van hun naam deed er kennelijk niet toe!


DSC01079 Foto begraafplaats kasteel personeel

Naamloze graven

 

DSC01076 foto weg naar de begraafplaats

Weg naar de begraafplaats

 

DSC01094 Foto oude deel begraafplaats

Zicht op het oude deel van de begraafplaats

Uitgelicht


Zoeken