Monumenten
In Rozendaal komen 18 panden voor op de Rijksmonumentenlijst en 25 op de
gemeentelijke monumentenlijst. Tevens zijn twee van gemeentewege
beschermende dorpsgezichten vastgesteld.
Huize Roseneath (gemeentehuis)
De oudste kern van het gemeentehuis, het voormalige landhuis Roseneath, stamt uit de tweede helft van de 18e eeuw. Oorspronkelijk werd het pand gebruikt als herberg.
Later werd de zijvleugel gebruikt als gemeentehuis en het hoofdgebouw als burgemeesterwoning. In 1974 heeft de gemeente Rozendaal het pand gekocht van de erfgenamen van de familie Von Hemert. Het pand werd in 1991 geheel gerestaureerd. Het hoofdgebouw is gemeentehuis; de zijvleugel heeft op dit moment een andere bestemming.
De oudste kern van het gemeentehuis, het voormalige landhuis Roseneath, stamt uit de tweede helft van de 18e eeuw. Oorspronkelijk werd het pand gebruikt als herberg.
Later werd de zijvleugel gebruikt als gemeentehuis en het hoofdgebouw als burgemeesterwoning. In 1974 heeft de gemeente Rozendaal het pand gekocht van de erfgenamen van de familie Von Hemert. Het pand werd in 1991 geheel gerestaureerd. Het hoofdgebouw is gemeentehuis; de zijvleugel heeft op dit moment een andere bestemming.
Kasteel Rosendael
Kasteel Rosendael heeft een lange rijke geschiedenis. Al in de vroege 14e eeuw stond hier een versterkt huis dat uitgroeide tot een groot complex en dat dienst deed als een van de residenties van de hertogen van Gelre. Na 1579 ging het kasteel, telkens door vererving, over in handen van de families Van Dorth, Van Arnhem, Torck en Van Pallandt en werd de kern een uitgestrekt grondbezit. Toen W.F.T. baron van Pallandt in 1977 was overleden, werden kasteel en park overgedragen aan de Stichting Het Geldersch Landschap, welke het park herstelde en het kasteel in erfpacht gaf aan de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen. De inrichting van het kasteel is teruggebracht naar de stijl van bewoning rond 1900. Het park is bekend om zijn Bedriegertjes, schelpengalerij, theekoepel, vijvers, watervalletjes en bijzondere boomsoorten, heesters en kuipplanten. In de Oranjerie van het kasteel worden tijdens de winterdag planten opgeslagen, waaronder sinaasappel- en citroenboompjes.In de zomer is de Oranjerie in gebruik als theeschenkerij en worden er concerten gegeven.
Voor (actuele) informatie kunt u de website bezoeken: http://www.mooigelderland.nl/. U kunt bellen met kasteel Rosendael (026)-3644645 of met de Oranjerie (026)-3707901.
Kasteel Rosendael heeft een lange rijke geschiedenis. Al in de vroege 14e eeuw stond hier een versterkt huis dat uitgroeide tot een groot complex en dat dienst deed als een van de residenties van de hertogen van Gelre. Na 1579 ging het kasteel, telkens door vererving, over in handen van de families Van Dorth, Van Arnhem, Torck en Van Pallandt en werd de kern een uitgestrekt grondbezit. Toen W.F.T. baron van Pallandt in 1977 was overleden, werden kasteel en park overgedragen aan de Stichting Het Geldersch Landschap, welke het park herstelde en het kasteel in erfpacht gaf aan de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen. De inrichting van het kasteel is teruggebracht naar de stijl van bewoning rond 1900. Het park is bekend om zijn Bedriegertjes, schelpengalerij, theekoepel, vijvers, watervalletjes en bijzondere boomsoorten, heesters en kuipplanten. In de Oranjerie van het kasteel worden tijdens de winterdag planten opgeslagen, waaronder sinaasappel- en citroenboompjes.In de zomer is de Oranjerie in gebruik als theeschenkerij en worden er concerten gegeven.
Voor (actuele) informatie kunt u de website bezoeken: http://www.mooigelderland.nl/. U kunt bellen met kasteel Rosendael (026)-3644645 of met de Oranjerie (026)-3707901.
Residence Roosendaal
In 1838 liet A.L.A. Baron Torck van Rosendael op de Smidsberg naast Kasteel en Park Rosendael een logement in charletstijl bouwen. Al spoedig werd het hotel Kraijestein genoemd naar de eerste hotelhouder Abraham Kraijestein. De architect is onbekend. Onder een nieuwe eigenaar kreeg het de naam Residence Roosendael. Het pand is tegenwoordig o.a. in gebruik als restaurant. De Smidsberg is genoemd naar het huis van de smid dat nu naast de ingangspoort van het kasteel en Park Rosendael staat.
In 1838 liet A.L.A. Baron Torck van Rosendael op de Smidsberg naast Kasteel en Park Rosendael een logement in charletstijl bouwen. Al spoedig werd het hotel Kraijestein genoemd naar de eerste hotelhouder Abraham Kraijestein. De architect is onbekend. Onder een nieuwe eigenaar kreeg het de naam Residence Roosendael. Het pand is tegenwoordig o.a. in gebruik als restaurant. De Smidsberg is genoemd naar het huis van de smid dat nu naast de ingangspoort van het kasteel en Park Rosendael staat.
De Nederlands Hervormde Kerk
De kerk is gesticht in 1758 door Lubbert Adolf Torck, heer van Rozendaal. Er zijn verschillende theorieen in omloop om de pakhuisachtige gevel aan kant van de Kerklaan te verklaren. Een daarvan is dat baron Torck met de bouw van "zijn" kerk begon, voordat van kerkelijke zijde toestemming gegeven was om in Rozendaal een nieuwe gemeente te stichten. Daarom mocht de gevel aan de straatkant er niet te veel als een kerk uitzien.
De gevel aan de tuinzijde heeft nog minder het uiterlijk van een kerk. Dit is namelijk de aan de kerk vastgebouwde pastorie die er als een Amsterdams grachtenpand uitziet.
De kerk is gesticht in 1758 door Lubbert Adolf Torck, heer van Rozendaal. Er zijn verschillende theorieen in omloop om de pakhuisachtige gevel aan kant van de Kerklaan te verklaren. Een daarvan is dat baron Torck met de bouw van "zijn" kerk begon, voordat van kerkelijke zijde toestemming gegeven was om in Rozendaal een nieuwe gemeente te stichten. Daarom mocht de gevel aan de straatkant er niet te veel als een kerk uitzien.
De gevel aan de tuinzijde heeft nog minder het uiterlijk van een kerk. Dit is namelijk de aan de kerk vastgebouwde pastorie die er als een Amsterdams grachtenpand uitziet.
Bij binnenkomst zijn alle associaties met pakhuis of grachtenpand verdwenen.
De witte muren, slanke kolommen en het eikenhout van banken, balkon een
preekstoel zorgen voor een gewijde sfeer. Uniek is de grote Jugendstil
wandschildering die de hele achterwand bedekt. Deze muurschildering uit 1905
is enkele jaren geleden prachtig gerestaureerd. Ook het Leichel-orgel uit
1880 heeft eind vorige eeuw een grote restauratiebeurt gehad.
Avondmaalszilver en doopboek, nog steeds in gebruik, dateren van het stichtingsjaar 1758.
Avondmaalszilver en doopboek, nog steeds in gebruik, dateren van het stichtingsjaar 1758.
De Protestantse Gemeente Rozendaal houdt in de kerk elke zondag om 10.00 uur
haar eredienst. Daarnaast wordt het gebouw gebruikt voor lezingen, concerten
en andere gemeenschapsactiviteiten.
http://www.dekerkvanrozendaal.nl/.
http://www.dekerkvanrozendaal.nl/.
Overige markante monumenten
- Huize Heuveloord (voormalige bovenmeesterswoning), Rosendaalselaan 5;
- Het Spijker, Rosendaalselaan 1;
- Klein Rosendael, Rosendaalselaan 30-32;
- Begraafplaats Rosendael (einde verharde weg Park Rosendael).
- Huize Heuveloord (voormalige bovenmeesterswoning), Rosendaalselaan 5;
- Het Spijker, Rosendaalselaan 1;
- Klein Rosendael, Rosendaalselaan 30-32;
- Begraafplaats Rosendael (einde verharde weg Park Rosendael).
Comite open monumenten dag
Het comite tracht zoveel mogelijk monumenten-eigenaren in Rheden en Rozendaal te bewegen tijdens de jaarlijkse Open Monumentendag in september hun eigendom voor bezichtiging open te stellen. In de kerken en incidenteel ook in andere panden vinden allerlei activiteiten plaats die passen bij monumentenbehoud- en herstel.
Secretariaat: gemeentehuis Rheden, tel. (026) 4976911.
Het comite tracht zoveel mogelijk monumenten-eigenaren in Rheden en Rozendaal te bewegen tijdens de jaarlijkse Open Monumentendag in september hun eigendom voor bezichtiging open te stellen. In de kerken en incidenteel ook in andere panden vinden allerlei activiteiten plaats die passen bij monumentenbehoud- en herstel.
Secretariaat: gemeentehuis Rheden, tel. (026) 4976911.
Stichting Vrienden van de Kerk
Secr.: Jan van Galen, Valkenierspad 5, 6891 CH Rozendaal, tel. (026) 3635118. De stichting stelt zich ten doel door midel van het organiseren van culturele activiteiten zoals concerten, lezingen en tentoonstellingen, de Herenkerk meer in de belangstelling te brengen en financiele ondersteuning te geven voor het in stand houden van dit monumentale kerkgebouw. Tevens geeft de stichting ook publicaties uit over het monumentale kerkgebouw en de geschiedenis van de kerk en de gemeente.
Secr.: Jan van Galen, Valkenierspad 5, 6891 CH Rozendaal, tel. (026) 3635118. De stichting stelt zich ten doel door midel van het organiseren van culturele activiteiten zoals concerten, lezingen en tentoonstellingen, de Herenkerk meer in de belangstelling te brengen en financiele ondersteuning te geven voor het in stand houden van dit monumentale kerkgebouw. Tevens geeft de stichting ook publicaties uit over het monumentale kerkgebouw en de geschiedenis van de kerk en de gemeente.
Stichting Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen
Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen beheren natuurterreinen, kastelen en landgoederen. We willen de karakteristieke rijkdom van Gelderland behouden en beschermen zodat iedereen er nu en in de toekomst van kan genieten. De brede steun van begunstigers, vrijwilligers, bedrijven, fondsen, overheid en de Nationale Postcode Loterij maakt het mogelijk dat wij ons werk kunnen doen.
Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen beheren natuurterreinen, kastelen en landgoederen. We willen de karakteristieke rijkdom van Gelderland behouden en beschermen zodat iedereen er nu en in de toekomst van kan genieten. De brede steun van begunstigers, vrijwilligers, bedrijven, fondsen, overheid en de Nationale Postcode Loterij maakt het mogelijk dat wij ons werk kunnen doen.
Voor meer informatie over ons werk, opengestelde kastelen en natuurterreinen, mogelijkheden voor huwelijken en feesten, evenementen en dergelijke kunt u terecht op http://www.mooigelderland.nl/. Op onze website en bij kasteel Rosendael bent u van harte welkom om begunstiger te worden.
Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen, Postbus 7005, 6801 HA Arnhem, telefoon (026) 355 25 55.