Notulen Raad d.d. 20 november 2007

Aanwezig: 
mw E.C.T.Bisterbosch-Willart, dhr A.G.H. Koning, dhr H.P. Korstanje, dhr A. Logemann, dhr J.M. van der Torren, dhr M.G.H. Tuit, dhr H. Vosters
 
Voorzitter: 
mw A.H. Boerma-van Doorne bij agendapunt 1, dhr J.M.van der Torren, vanaf agendapunt 2
 
Wethouders:  
A.C.L. Adema en F.R. Hoving
 
Griffier: 
dhr K.M. Schaap
 
Verslag: 
mw W.G.Pieterse-Pook
 
Afwezig m.k.: 
dhr P.Dieleman, dhr C.T. van den Hurk
 

1. Opening
De voorzitter, mevrouw Boerma: Welkom allemaal, fijn dat u aanwezig bent bij deze buitengewone raadsvergadering. Welkom met name aan de vertegenwoordigers uit Maasdriel. Welkom leden van de raad en leden van de commissie, collega-bestuurders, vertegenwoordigers van de politie, vrienden en familie.  
Ik vind het heel bijzonder dat deze buitengewone raadsvergadering plaats vindt in deze mooie monumentale kerk.Ik heb nog een formeel bericht van verhindering te melden van twee leden van de raad, te weten de heren Van den Hurk en Dieleman. Dat is dan ook de laatste handeling als voorzitter van de raad.
 
2. Overhandiging van de voorzittershamer aan de waarnemend voorzitter van de raad, de heer J.M.van der Torren
 Mevrouw Boerma draagt de voorzittershamer over aan de waarnemend voorzitter van de raad, de heer Van der Torren.
 
3. Toespraak namens de raad door de nestor van de raad, tevens wnd. voorzitter, de heer J.M.van der Torren
De heer Van der Torren: Beste Ada, dames en heren.
We zeggen hier wel eens dat Rozendaal 1600 burgemeesters heeft. Na vanmiddag is dat er in ieder geval één minder. Na een termijn van zes jaar en een beetje ga je ons verlaten. Voor een Rozendaalse burgemeester heb je het lang uitgehouden. Je bevind je daarmee in goed gezelschap, want alle door ons opgeleide burgemeesters, als ik het zo mag zeggen, zijn goed terechtgekomen.
 
Ik herinner me heel goed onze eerste raadsvergaderingen onder jouw leiding. Wij, van onze kant, waren niet gewend aan zo'n strenge burgemeesteres! Volgens mij dacht jij dat je in een soort Poolse landdag terecht gekomen was.
Evenwel bleek in een aantal gevallen dat de wijsheid, respectievelijk de essentie, pas in de derde termijn tot uitdrukking komt, oftewel dat de Rozendaalse methode wel degelijk zin heeft.
 
Je werd direct na je aantreden in het diepe gegooid ten gevolge van de problematiek op de Dorpsschool. Je hebt je hierin vastgebeten, met als resultaat een voor Rozendaal duurzame oplossing.
 
Er waren ook leukere dingen voor jou, zoals de Entente Florale.
Onze houding  als Raad destijds was: wij doen niet mee aan die flauwekul, dat kost alleen maar geld, en om te weten dat Rozendaal groen is, hoef je niet te hebben doorgeleerd. Toch ben je hier met groot enthousiasme met een kleine club en een klein budget mee aan de slag gegaan. En het resultaat mocht er zijn! Rozendaal stond weer op de kaart, nationaal en internationaal en daar waren wij als raad ook wel trots op.
 
Je betrokkenheid groeide, ook buiten het gemeentehuis. Wij kijken als Raad terug op gezellige informele bijeenkomsten bij jou thuis en op wandelingen, zoals langs het schoolpad door de Imbosch, in onze mooie gemeente.
 
De raad heb je in drie verschillende samenstellingen meegemaakt, met een navenant aantal eigenwijze Rozendalers. De samenwerking was echter altijd positief en constructief.
 
Onlangs heeft de vertrouwenscommissie van de raad enige gesprekken met jou gehad over een mogelijke herbenoeming. Over de inhoud mag ik natuurlijk niets zeggen, maar de toon onzerzijds was positief. Misschien zijn we wel te positief geweest en heb je gedacht: Er zit meer in dan Rozendaal.
 
Je gaat ons verlaten, maar je blijft wel in Gelderland. Ik heb uitgezocht dat je van het hoogtepunt, ik bedoel natuurlijk het hoogste punt, naar het laagste punt van Gelderland gaat. Ik heb het dan niet over emolumenten maar wel over het NAP.
In Maasdriel heb je te maken met de normale landelijke politieke partijen. Van eigengereide lokale partijen zul je daar geen last meer hebben. Sterker nog, ik heb gezien dat bijna de helft van de gemeente CDA stemt en dat moet voor jou toch als een warm nest aanvoelen.
 
We laten je natuurlijk niet met lege handen weggaan. In deze digitale fotolijst kunnen de hoofden verschijnen van al die raadsleden, die op jou zo'n onuitwisbare indruk hebben gemaakt. Je hebt het dit keer zelf in de hand om ze onmiddellijk digitaal te laten verdwijnen.
 
Ada, je laat de gemeente bestuurlijk in goede orde achter, zoals altijd, klaar voor de toekomst!
We bedanken voor je inzet en alles wat je voor Rozendaal hebt gedaan. We wensen je alle goeds en veel succes in je nieuwe omgeving.
 

4. Toespraak namens het college door wethouder F.R.Hoving
De heer Hoving: Burgemeester, beste Ada en genodigden,
Welkom in de kerk van Rozendaal welke bijna 250 jaar oud is. Op deze bijzondere plaats in een buitengewone raadsvergadering nemen wij vanmiddag afscheid van onze burgemeester Mw. Boerma-van Doorne.
Ada, zes jaar was je onze burgemeester. Jouw benoeming in 2001 verliep destijds redelijk geruisloos. Je hebt wel even moeten wennen aan de Rozendaalse mores. De vertrouwenscommissie heeft dat destijds ongetwijfeld gemeld en je hebt zelf ook ervaren dat er in Rozendaal ca. 1600 inwoners wonen die het allemaal minstens zo goed weten als jij. Rozendaal is op meerdere punten een bijzondere gemeente en met dit fenomeen zeker.
 
Vandaag nemen we afscheid om dat jij meer ruimte wilde. Je hebt de bomen nu wel gezien en je wil wel eens een ander uitzicht, dan je vanuit je kamer in het gemeentehuis hebt.
Ruimte is er in Maasdriel zeker. Er liggen prachtige dorpen in het weidse rivierenlandschap. Zowel bij de Maas als bij de Waal heb je schitterende vergezichten. Dus die wens is ingevuld. Houdt er echter wel rekening mee dat het er meer waait dan in Rozendaal.
 
Voor ieder van ons is het goed na enkele jaren weer eens iets anders te gaan doen en na zes jaar Rozendaal ben je nog steeds een jonge burgemeester, je zou kunnen zeggen je hebt het vak net onder de knie gekregen. Dus een vervolgstap is logisch.
Toch heb je ons verrast. Voor ons was het aanvankelijk zelfs even schrikken en slikken. Zo vlak na je herbenoeming kwam het onverwacht. Inmiddels zijn we aan het idee dat je ons gaat verlaten gewend geraakt.
Dat we er niet echt blij mee zijn zegt ook veel over de wijze waarop wij, als college, deze periode hebben mogen samenwerken.
 
Je gaat Rozendaal met een dubbel gevoel verlaten heb je gezegd.
Enerzijds een nieuwe uitdaging en anderzijds een stukje vertrouwdheid wat je los moet laten.
Dat is je niet vreemd als voormalig wethouder en in je gezin als moeder van drie dochters heb je met dit fenomeen te maken gehad. Het hoort bij het leven. Het is bouwen en loslaten.
 
Ada, bij binnenkomst in 2001 lagen er de nodige uitdagingen op je bordje onder andere de openbare orde en veiligheid, het vernieuwen van het rampenplan. Dat heb je op pragmatisch wijze opgelost en geregeld met de gemeente Rheden, al heeft het je wel het nodige hartzeer gekost.
Ook heb je hard gewerkt om de opdracht van de raad, Rozendaal zelfstandig te houden, uit te voeren. Je mag dan ook trots zijn, afscheid van een zelfstandig Rozendaal te nemen.
 
Dan was er de problematiek rond onze beide scholen, het Rhedens en de Dorpsschool. We hadden
(althans toen) te maken met een vertrekkend Rhedens lyceum en een steeds groter groeiende Dorpsschool. Twee onderwerpen waar je je met hart en ziel voor hebt ingezet. Voor het Rhedens heb je heel wat kilometers naar Den Haag moeten maken. Haagse toestanden waren er debet aan dat er een voor Rozendaal onbevredigend resultaat uit kwam. Je krijgt nu eenmaal niet altijd datgene waar je recht op hebt.
 
Nu zes jaar later groeit Het Rhedens in Rozendaal weer naar het oude niveau en wil graag ook in Rozendaal een nieuwe school.
Onze Dorpsschool is verzelfstandigd (op afstand gezet in bestuurlijk jargon). Er komt een nieuwe Dorpsschool en de locatie daarvoor is in principe gekozen.
Er wordt onderzocht of het mogelijk is om nieuwe woninglocaties te ontwikkelen.
Vele processen en zaken waar je nauw bij betrokken bent.
De uitkomsten van die processen zul je niet meer in Rozendaalse dienst mee gaan maken. Het zijn echter processen die je, en dat meen ik zeker te weten, met interesse op afstand zult blijven volgen.
 
Ada, je bent om het met een modewoord te zeggen van duurzame betekenis voor Rozendaal.
Niet alleen door de hiervoor gememoreerde zaken, maar ook het aantal dienstjaren dat je aan onze gemeente verbonden was, is van een bovengemiddeld gehalte.
In jouw regeerperiode heb je Rozendaal verder op de kaart gezet. Met jouw kennis en kunde, en om je zeer gedegen dossierkennis, werd je alom gewaardeerd.
Dat blijkt ook uit de rollen die je hebt vervuld in de vertegenwoordigende gremia als de Hulpverleningdienst Gelderland Midden, de politieregio Midden Gelderland ( je was daar vice voorzitter van ) en als voorzitter van de burgemeesterskring.
Ook de overige externe contacten zoals de gesprekken ten behoeve van het burgerjaarverslag en de p.r. rondom de door Rozendaal gewonnen internationale Entente Florale waren bij jou in goede handen.
 
Ada, in april 2006 werd je met nieuwe wethouders geconfronteerd.
Aan het Rozendaalse matriarchaat zoals het college bekend stond, kwam toen een eind.
In de daaraan voorafgaande verkiezingstijd kwam De Gelderlander uit met de kop "tijd voor een haan in het kippenhok ", overigens dames en heren, er kwamen er meteen twee.
En straks in Maasdriel heeft ze er wel vier.
 
Om in deze beeldspraak door te gaan: We hebben nooit op eieren hoeven lopen. We waren open en toegankelijk en hadden respect en waardering voor elkaars standpunten. Discussies waren niet lastig. We wilden immers het beste voor Rozendaal. Slechts zelden leverde dat gekakel op.
De samenwerking was zonder meer goed.
Dat ging "van eiges" zullen ze in de Bommelerwaard zeggen.
 
Ada,onze "LDD"  zullen wij zeker gaan missen. LDD is onze uitdrukking voor teambuildingdagen in Rozendaal. LDD staat in dit geval voor Leuke Dingen Dagen.
LDD is eigenlijk een soort LSD, het verruimde onze blik en gaf op een goede manier nieuwe energie.
De dagen werden verzorgd uit huis van één van de collegeleden.
Zo ook de afgelopen zomer vanuit Winschoten. Een voorbeeld waar een kleine gemeente groot in is.
Dat waren nuttige en prettige dagen. Niet in de laatste plaats door jouw inbreng. Wij gingen dus niet de hei, maar de klei op. Het is dan ook de vraag of we ooit nog eens weer bij de Chinees in Beerta terecht komen.
 
Tenslotte Ada, Maasdriel geeft je zowel letterlijk als figuurlijk meer ruimte. Geniet ervan en denk zo nu en dan met weemoed aan Rozendaal. Zo zullen wij, en ik spreek namens beide wethouders, gemeentesecretaris en  partners, aan deze anderhalf jaar met jou (en Edzard) warme herinneringen blijven koesteren. Het gaat jullie goed.
Chapeau voor je inzet en bijdrage aan de Rozendaalse gemeenschap deze ruim zes jaar, nogmaals hartelijk dank daarvoor.
 
We laten jullie natuurlijk niet met lege handen gaan.
Ada je stelde ons met jouw vertrek wel voor een probleem. Want Ada had een wens die we niet in vervulling konden laten gaan. We hadden de laatste ets onlangs uitgereikt. Maar zo u weet zijn we in Rozendaal niet voor één gat te vangen en lossen we dat pragmatisch op.
Daarom Ada, toch ook voor jou een ets en een meer persoonlijk gericht cadeau als blijvende herinnering aan Rozendaal.
 
Edzard , jou willen we als partner niet zoals gebruikelijk is bedanken met bloemen maar met een kistje wijn.
 
Na het uitpakken van de ets roept mevrouw Boerma uit: Oh, wat leuk!
De heer Hoving: U moet weten dat deze ets vanmorgen nog op de B&W-kamer hing.
Mevrouw Boerma: Deze ets hebben we nog niet zo lang geleden aangekocht. Het was een ets die nog niet op het gemeentehuis aanwezig was. Ik had op mijn wensenlijstje een oude prent staan. Zo gaat mijn wens in vervulling. Het kan gewoon niet mooier.
 
5. Toespraak namens het personeel door mevrouw W.G.Pieterse-Pook, gemeentesecretaris
Mevrouw Pieterse: Mijnheer de voorzitter, dames en heren, maar in de eerste plaats: Ada Boerma.
Op 14 oktober werd Ada 60 jaar. Dat is geen geheim, want dat heeft in alle kranten gestaan: Ada Boerma, tussen haakjes 60, wordt burgemeester van Maasdriel.
Nog onwetend van dat feit stuurde ik een kaart, met o.a. de voorbedrukte tekst nu je 60 bent mag je het wat rustiger aan gaan doen.
Niet dat ik Ada nou in de afbouwende fase van haar leven beschouwde, maar ik dacht zo; nog 6 jaar in Rozendaal waar de hectiek je nou niet alle dagen aan het gemeentehuis bindt, met een man in de Vut, twee dochters op leuke plaatsen in het buitenland waar het toch aardig logeren is en niet te vergeten met een kleinkind en een tweede op komst, worden toch de prioriteiten in het leven wat verlegd.
Zelden is een kaart van mij zo weinig op z'n plaats geweest.
Ada gaat het niet rustig aan doen, Ada gaat er stevig tegenaan. Een nieuwe baan, een nieuwe uitdaging, een veel grotere gemeente en een verhuizing. Edzard: Hou je vast!
 
Het tijdstip waarop heeft mij verbaasd. Niet de ambitie, dat ze die heeft weet ik wel. Ada wil wat te doen hebben en ze wil wat te doen hebben wat er ook toe doet. En ze wil wat doen waar ze goed in is en plezier in heeft en dat is besturen en in het bijzonder het burgemeesterschap.
 
Natuurlijk kijk je aan het eind van een periode terug. 6 jaar in Rozendaal.
Ik heb gehoord dat een dag na je installatie de toenmalige gemeentesecretaris, Marianne Hermeling, je vertelde dat zij weg zou gaan. Dat was natuurlijk niet zo leuk want in het begin wil je toch wel graag steun van een secretaris en als die dan meteen vertrekt is dat wel even slikken. Een van jouw eerste taken was dus het werven van een nieuwe secretaris. Het resultaat daarvan staat hier voor je.
Zo hebben wij samen dus op een half jaar na je hele periode hier gedeeld. Een buitenstaander zal zeggen: Nou, dat was niet al te lang. Maar voor Rozendaalse begrippen is het een enorme periode. Jouw voorgangers bleven respectievelijk 5, 4 en 3 jaar, dus dan ben jij fier koploper en ik ben er in die 5,5 jaar al langer dan mijn 2 voorgangers tezamen.
 
In die 6 jaar is er weinig veranderd maar heel veel gebeurd. Gelijk met mij trad er een nieuwe raad aan. Dat was niet alleen de eerste dualistische raad van Rozendaal maar ook een die met frisse blik bestuurde vanuit het standpunt dat Rozendaal op 7 maart 2002 tot stand was gekomen.
Dat was wat lastig, gelet op het feit dat in de vorige raadsperiode men juist een visie voor de toekomst had vastgesteld en had geconstateerd dat om de zelfstandigheid te behouden, de ambtelijke organisatie professioneler zou moeten gaan werken en ook uitgebreid diende te worden. Onder Heleen van Rijnbach, Ada's voorgangster is de ambtelijke organisatie uitgebreid van 9 naar 17 medewerkers. Nu zijn het er 14, tezamen 12 formatieplaatsen.
Dat is het gevolg van een onderzoek betreffende de ambtelijke organisatie, in opdracht van de raad in 2003 uitgevoerd door Deloitte.

Daaruit bleek dat het met de kwaliteit en de doelmatigheid van de organisatie wel goed zat maar de formatie kon wel teruggebracht worden en dan met name door taken af te stoten. Dat laatste is dan ook gebeurd en in de afgelopen jaren zijn veel taken overgegaan naar met name de gemeente Rheden. Ook zijn vacatures niet opgevuld met eigen personeel maar door middel van inhuur, wat als voordeel heeft dat de kwetsbaarheid verminderd wordt.
Per saldo kunnen we constateren dat het zo ook goed loopt, maar we zijn nu wel bij het minimum aangeland. Ik mag wel zeggen, Ada, dat jij dat ook met hand en tand hebt verdedigd, tot het met het afleggen van een statement in de raadsvergadering in april 2006 waarin de bestuursovereenkomst van de coalitiepartijen werd gepresenteerd.  
Jij verklaarde toen: In de bestuursovereenkomst wordt gesteld dat de zelfstandigheid van Rozendaal het best kan worden gewaarborgd bij een gezonde financiële basis. Op zich is dit een juiste constatering, echter een gezonde financiële basis alleen is niet voldoende. De kwaliteit van dienstverlening en het op adequaat niveau uitvoeren van wettelijke taken zijn eveneens voorwaarden waaraan een zelfstandige gemeente dient te voldoen.
Jij stelde daarbij dat je vond dat de ondergrens van de ambtelijke formatie wat jou betreft bereikt was.
Ik ben het daar mee eens, Ada, en vandaar dat ik het ook even herhaal. Ik moet er overigens meteen bij zeggen dat we in deze collegeperiode op dat gebied geen problemen hebben ervaren.
 
Je beheert de portefeuille personeel en organisatie en voor het personeel in het bijzonder maak jij je sterk. In je interview in de Gelderlander antwoordde je op de vraag "Wat gaat u missen": "De mensen in het gemeentehuis met wie ik werk, zal ik zeker missen. Ik heb hier fijn gewerkt in een klein team, Korte lijnen. Harde werkers die veel voor elkaar over hebben".
Ik weet dat je dat van harte meent. Ik heb in de loop van de jaren ook ervaren dat je hart hebt voor het personeel. Nog nooit heb je nee gezegd tegen een voorstel op het gebied van personeelszaken.
Je had oog voor de kleine dingen die het leuk maken om hier te werken: gezamenlijk koffiedrinken om even iets te bespreken of te vieren, de kerstboom gezamenlijk aansteken met een broodje na, trakteren na een vastgestelde begroting of als Rozendaal als eerste van Nederland de verkiezingsuitslag bekend had gemaakt. Het zijn hele kleine dingen , maar het zijn de kleine dingen die het doen en daar heb jij oog voor.
Bij elk samenzijn, al was het even bij het koffiedrinken, had jij een toespraakje klaar. Als ik zo'n bruin tabblaadje zag liggen, wist ik al: Ada gaat weer wat zeggen.
Dat was voor mij heel prettig, want als jij het deed hoefde ik het niet te doen.
Ik weet niet of je in Maasdriel ook de portefeuille P&O krijgt, maar op voorhand feliciteer ik de mensen daar met een burgemeester met hart voor het personeel.
 
Naast de samenwerking met het personeel noemde je, en dat is hier al eerder gememoreerd, in het kranteninterview als hoogtepunt de Entente Florale.Het was inderdaad een hoogtepunt. Met een klein groepje mensen en met een minimaal budget hebben we een groots resultaat bereikt.
Ik vermoed dat het goede resultaat bij de internationale competitie mede te danken is geweest aan het feit dat jij behalve in perfect Engels (wat kennelijk op zich al een opvallende eigenschap was voor een burgemeester), ook de jury in het Frans kon toespreken. Het Franse jurylid was niet meer bij jou weg te slaan toen hij in de gaten had dat hij eindelijk ook eens een gesprekspartner had. Vermoedelijk heeft dat wel bonuspunten opgeleverd in het juryrapport.
 
Eigenlijk hebben we de afgelopen periode twee burgemeesters gehad. 
Halverwege haar burgemeestersperiode heeft Ada een metamorfose ondergaan. Nu zult u wel zeggen: Dat is typisch iets voor een vrouw om daar over te beginnen, maar het kan toch niemand van u ontgaan zijn.
Ada knipte niet alleen haar haar af, maar veranderde ook haar haarkleur. Het werd een totaal ander mens en ze leek meteen 10 jaar jonger.
Ik was vlak daarna samen met haar op een bijeenkomst en ze stond vlak naast mij toen iemand mij vroeg: Is jullie burgemeester er niet?
 
Dames en heren,
Het burgemeesterschap van Rozendaal heeft een hoog Gamma- of Praxisgehalte. Al zijn de medewerkers van zo'n bouwmarkt nog zo behulpzaam en vriendelijk, geven ze je advies en leggen ze de spullen voor je in je karretje, je moet het uiteindelijk wel zelf doen.
Je hebt weliswaar 0,4 fte bestuurssecretaresse maar die moet je delen met de wethouders.
In Rozendaal leest een ambtenaar niet je stukken en vat het op een A-4 tje samen. Niemand schrijft je toespraak of een voorwoord voor een gidsje. Je moet je behelpen met een flipover want ze hebben niet zo'n flitsende beamer en ook geen ambtenaar die die zou kunnen bedienen trouwens, want zonder zo iemand zou jij er ook niks mee kunnen beginnen. 
Je kunt geen duur bureau inhuren die een klantentevredenheidsonderzoek uitvoert. Dus ga je zelf in een gesprek aan de keukentafel een vragenlijst invullen met de inwoners. Overigens bleek daar uit dat men tevreden was over de dienstverlening van de gemeente, maar dat terzijde.
Nou is Ada een prima doe het zelver, maar ik denk dat ze een aantal van die dingen die ze hier zelf moest doen in Maasdriel graag zal overlaten aan een secretaresse, een voorlichter of zelfs een heuse kabinetschef!!
 
Ada, ik wens je namens het personeel van de gemeente Rozendaal een zeer goede toekomst in de gemeente Maasdriel. Ik hoop dat je je er gauw thuis voelt, dat je er vindt wat je hoopt daar te vinden en dat je er samen met Edzard een gelukkige en mooie tijd tegemoet gaat.
 
Je weet dat we deze week nog een personeelsuitje hebben waar Edzard en jij onze gast zijn.
Ik mag je toch nu al namens het personeel van Rozendaal een paar cadeaus aanbieden.
Ten eerste het vaste cadeau voor degenen die weggaan: het afscheidsboek. Jij hebt zelf altijd enthousiast mee gedaan bij het verzorgen van een bijdrage voor zo'n boek. Wij hebben er met plezier een voor jou gemaakt.
Ten tweede: Alweer een fotolijst, maar dit keer geen digitale.
En tot slot:
 
Toen we met het personeel gezamenlijk koffie dronken nadat we gehoord hadden dat je wegging heb je van ons een plant gekregen met daaraan 150 oranje bolletjes, symboliserend het aantal personeelsleden van Maasdriel.
Vandaag krijg je 18 rode rozen. Symbolisch voor de personeelsleden van Rozendaal, 14 in getal plus nog vier vaste inhuurkrachten.
Oneindig veel minder dan die bolletjes van Maasdriel maar van zeer hoge kwaliteit en bijzondere schoonheid.
 
6. Toespraak namens de burgemeesterskring door mevrouw Chr.Scheurer, burgemeester van Rijnwaarden
Mevrouw Scheurer: Ik vind het een voorrecht geachte raad, college, familie van Ada, andere aanwezigen, maar vooral jij, Ada, om hier te spreken. Ik spreek namens de burgemeesterskring. U denkt misschien: Waarom moet er nou zo nodig iemand namens de burgemeesterskring het woord voeren op zo'n bijeenkomst. Burgemeester zijn is en een prachtig beroep maar ook een beetje eenzaam.

Geregeld bijeen komen met lotgenoten is toch een buitengewoon aangenaam gebeuren. Ada en ik zijn indertijd samen op cursus geweest. Ik was toen al een jaar aan de gang en Ada kwam net aan. Als je die groep ziet waarmee wij toen cursus hadden, dan heeft inmiddels al eenderde van die groep moeten vertrekken. Niet heeft willen vertrekken, maar heeft moeten vertrekken. Dat zegt iets over de ontwikkelingen in het vak. Daarom is zo'n kring des te meer een belangrijk iets. Eigenlijk is elke bijeenkomst van de kring een soort vitamine-injectie. Ada heeft veel van die injecties ondergaan want ze was buitengewoon trouw. Juist voor jou in deze toch niet zo grote gemeente is zo'n ontmoeting met collega's toch heel belangrijk. Je was ook heel welkom bij ons. Je kwam uit het hoge noorden naar hier, naar Rozendaal en daarbij werd je met uitermate grote tegenstellingen geconfronteerd. Je kwam uit een wereld die bijna communistisch te noemen is, in Rozendaal dat je toch rustig hoogst liberaal kunt noemen. Als ik hoor hoe het in de raad toeging van de voorzitter, dan is dat daarmee nog eens neergezet. Binnen Rozendaal kwam je ook duidelijke tegenstellingen tegen. Je kwam in een gemeente waar het gemiddelde inkomen toch verwijst naar een behoorlijke rijkdom en je kwam in een gemeentelijk bedrijf dat niet kwalitatief maar in grootte toch enige armoede te kennen gaf. Ook in gemeentelijke en ambtelijke ruimte was je niet rijk bedeeld.

Ada, we kennen je als een buitengewoon gedreven iemand. Dat is daar wel nodig, maar het is ook wel eens lastig want niet iedereen neemt je dat in dank af. Je hebt veel bereikt, daar is ook al in de voorafgaande toespraken van alles over gememoreerd. Dat groenste dorp, die Entente Florale, dat was fantastisch. Jouw gedrevenheid heeft daar een heel grote rol in gespeeld.
Je hebt een fantastische inzet. Die heb je laten zien door in het bestuur te zitten, het Steenkampinstituut, regionaal voorzitter van het districtsoverleg en ik kwam je altijd tegen in de financiële commissie van Hulpverlening Gelderland Midden, om maar iets te noemen. Die inzet is echt een grotere gemeente waardig, en die krijg je dan ook in Maasdriel. Dat gunnen we je ontzettend graag. Je inzet heb je ook getoond als voorzitter van onze burgemeesterskring. Je hebt gevochten voor en gewerkt aan betrokkenheid, aan inhoud van de kringbijeenkomsten. Bij alle gelegenheden die daarvoor waren heb je altijd een speech gehouden waarin gedegen onderzoek naar de achtergronden van betrokkene een plek had en waarin je altijd een prachtig verhaal hebt gehouden. Wat mij ook altijd opvalt is dat je duidelijk de partners in beeld brengt. Dat zegt iets over Edzard. Dat wil ik nu ook doen in mijn verhaal, want ik leer wel van Ada. Een burgemeester en haar echtgenoot, dat zijn twee kanten van de medaille. Het is tegelijkertijd ook één medaille, een eenheid. Ook elk mens heeft zo twee kanten die toch die eenheid zijn. Ik kan het niet laten om even een klein gedichtje in mijn speech te verwerken en dat is van Toon Tellegen. Het is uit een bundel, die is getiteld: "De een en de ander" en het gaat over die twee kanten:
"De een geeft de waarheid aan de ander.
Ik ben even weg, zegt hij
en hij gaat weg, wijzigt zijn leven,
keert terug
en neemt de waarheid weer op zijn schouders.
 
Maar dan?
Houdt hij nog van de waarheid,
vraagt hij zich af hoe zij de winter heeft doorstaan
en of zij de zomer wel zal halen,
of denkt hij aan de ander,
wat hij nu zal moeten dragen op zijn reusachtige schouders -
iets wat hem past,
olifanten, acacia's, rechtvaardigheid?
 
Ze lopen verder.
Verlies ons niet uit het oog, fluisteren ze,
de een met de waarheid op zijn schouders,
de ander schemerig en ademloos."
 
Ada, de kring geeft jou graag een cadeau mee. Bij dat cadeau hoort ook een symboliek. Het is een
cadeau waar de vrouwelijke elegantie in zit en ook die gedrevenheid. Het is een cadeau waarin je kunt zien de herfstkleur van de bossen en het blauw van de rivier die elkaar ontmoeten. Het is kwetsbaar maar juist daardoor sterk en waardevol. Dat willen we je meegeven als symbool van waardering en met de wens dat er voor jou altijd, waar je ook bent, veel moois te genieten zal mogen zijn.
 
7. Toespraak door de heer H.P.Korstanje, fractievoorzitter van Progressief Akkoord Rozendaal
De heer Korstanje: Mijnheer de voorzitter, dames en heren, Ada, ik hou het heel kort want er zijn al
zoveel loftuitingen gehouden hier. Ik wil speciaal een cadeautje aanbieden en daar is enige uitleg bij
nodig. Het is een schilderij van het mooie uitzicht vanuit je raam op het kasteel. Toen wij nog aan cultuur deden, zo rond 1995, hadden we regelmatig tentoonstellingen en dit schilderij komt van een daarvan. Het is een beetje vilein schilderij. Ted Moorrees is een vroegere plaatsgenoot van mij, hij komt uit Zeist. Daar heb ik samen mee op school gezeten. Toen hij deze schilderijen speciaal voor die tentoonstelling gemaakt had heeft hij deze bij mij thuis gebracht, met een verhaal erbij. Het lijkt zo'n vrolijk plaatje met allerlei schaatsers en een mooi rood zonnetje, een progressief zonnetje, van het PAK, dat schijnt over het geheel. Maar wat je verder ziet is dat het toch een typisch Rozendaals schilderij is. Er gaan zo hier en daar een aantal mensen gewoon op hun bek en dan denk je dat er wel een beetje mededogen zal zijn, maar nee hoor iedereen schaatst gewoon door. Je ziet op de achtergrond wat arrensleden. Volgens Ted Moorrees zaten daar de advocaten in. Er is ook een koek-en-zopie. Ik hoop dat je het een plaatsje kunt geven in je werkkamer en dat als je de problemen van alledag van Maasdriel wat te veel worden en je kijkt naar dit schilderij, dat je dan denkt: Ach, ik heb het toch nog niet zo slecht. Ik wens je daar heel veel plezier.
 
8. Toespraak door mevrouw A.H.Boerma-van Doorne
Mevrouw Boerma: Dames en heren, beste mensen, lieve mensen. Het is mooi geweest. Ik dank Stoni Scheurer, Willeke Pieterse, Jan Maarten van der Torren, Free Hoving en Hugo Korstanje voor de prachtige woorden en warme toespraken. En wat een fantastische persoonlijke cadeaus. Bij elk cadeau zit een verhaal. Ik had inderdaad wel eens gezegd over dat schilderij: Wat leuk en mijn grote wens was, met al die kinderen in het buitenland, om inderdaad een digitale fotolijst te ontvangen. Al die wensen zijn vandaag zo maar in vervulling gegaan. Want denk maar niet, dat ik die raadskoppen daar in zet, hè? Ik dank jullie allen voor de mooie cadeaus, ook Stoni: Dat prachtige beeldje van een dame. Ik had er al vaak naar gekeken.
Ik dank alle medewerkers en het bestuur van de gemeente Rozendaal die dit afscheid op deze plek hebben mogelijk gemaakt. Ik dank u allen dat u hier vandaag gekomen bent om deze buitengewone raadsvergadering met mij te beleven.
In de afgelopen zes jaar heeft de gemeenteraad altijd vergaderd in het gemeentehuis. Er zijn slechts twee uitzonderingen geweest. Bij mijn installatie vond de raadsvergadering plaats in de Résidence Rosendael. Vandaag, bij mijn afscheid vergaderen we in deze monumentale kerk en dat geeft een extra dimensie aan mijn afscheid.
 
Het is mooi geweest. Dat geldt niet alleen voor vanmiddag, voor deze buitengewone raadsvergadering, maar ook voor mijn burgemeesterschap in Rozendaal. Toen ik in 2001 geïnstalleerd werd als burgemeester van Rozendaal was het allerminst zeker dat ik deze periode van zes jaar zou volmaken. De toenmalige minister van Binnenlandse Zaken was daar heel duidelijk over. Bij mijn installatie heb ik toen gezegd dat het mijn ambitie was om deze periode wel vol te maken. Bij mijn aantreden was de opdracht van u, raad maar ook van de burgers van Rozendaal heel duidelijk: zorg dat Rozendaal zelfstandig blijft. Daar heb ik mij de afgelopen jaren voor ingezet. Ik ben er dan ook trots op dat ik afscheid neem van de zelfstandige gemeente Rozendaal.
 
Op momenten als deze wordt de vraag gesteld wat was voor u een hoogtepunt. Voor Rozendaal was een van de hoogtepunten, het is hier al vaker genoemd, dat wij in 2003 ons het groenste dorp van Nederland mochten noemen. In 2004 werden we zelfs een van de groenste dorpen van Europa. Ja dames en heren, voor wie het nog niet weet: Rozendaal mag zich meten met Lech in Oostenrijk en Oosterbeek in Gelderland. Het is heel bijzonder om uitgeroepen te worden tot groenste dorp, maar voor ons als gemeentebestuur, en dan kijk ik ook naar de twee oud-wethouders die hier aanwezig zijn,  had het nog een extra dimensie. Dit goud van de Entente Florale is een erkenning dat wij als kleine organisatie met 12 fte's in staat waren de groene omgeving goed en verantwoord te onderhouden en te beheren.
 
Het is mooi geweest, zes jaar Rozendaal. Rozendaal is dan wel klein maar het takenpakket van alle gemeenten in Nederland is hetzelfde. Amsterdam en Rozendaal hebben dezelfde verantwoordelijkheden voor veiligheid en welzijn. Amsterdam en Rozendaal moeten de zelfde diensten verlenen aan hun burgers. Amsterdam en Rozendaal hebben als lokale overheden dezelfde taken. Zowel Amsterdam als Rozendaal is voor de burgers de eerste overheid, waar burgers het meest mee in aanraking komen. Alleen de schaal verschilt en daardoor de wijze van uitvoering. In de zes jaar Rozendaal heb ik het vak van burgemeester geleerd. Dames en heren, leden van de gemeenteraad, U hebt mij daarbij geholpen. Dank u wel. Het is mooi geweest, een allround leerschool. Als enige fulltime bestuurder ben ik in aanraking gekomen met alle facetten van het vak. In dat opzicht kan ik mij geen betere leerschool wensen. Het was een bijzondere ervaring.
 
Als u mij vraagt wat het grootste verschil sinds mijn aantreden zes jaar geleden en nu, dan is dat niet die metamorfose waar de gemeentesecretaris het over had, maar dan is dat de omslag die ik zelf gemaakt heb. Als ervaren wethouder dacht ik bij mijn aantreden sterk vanuit de organisatie. Ik dacht van binnen naar buiten. Ik dacht vanuit een effectieve en efficiënte organisatie. Ik dacht in termen van beleid, modellen en structuren. Zonder het belang van goede kaders en structuren te onderschatten ben ik in deze zes jaar steeds meer gaan denken vanuit de burger, van buiten naar binnen. In deze zes jaar is mij steeds duidelijker geworden dat het daar om gaat, om de burgers. Het klinkt als een cliché, iets dat we als bestuurders allemaal zeggen. Elke overheidsinstelling heeft klantgerichtheid hoog in het vaandel staan. Maar met zeggen dat we klantgericht zijn, zijn we er niet. Als we de burger centraal stellen vraagt dat een andere houding van bestuurders en organisatie. In feite is het een cultuuromslag voor een organisatie.In Rozendaal is de burger géén nummer maar een persoon. In Rozendaal wordt maatwerk geleverd. Maatwerk in de dienstverlening en in de communicatie.
 
De gemeente is er op gericht om problemen op te lossen, zonder in een overdaad aan regels te verzanden. In gesprekken met medewerkers is dat onderwerp vaak aan de orde geweest, hoe gaan we daar mee om. Ja, zult u zeggen dat is nog al eenvoudig op de schaal van Rozendaal, dat regel je toch even. Dat lijkt zo. Maar deze benadering, dit uitgangspunt heeft ook een keerzijde, sterker nog een valkuil. Die valkuil ontstaat als het beleid en de regels niet consequent en transparant worden toegepast. Als dit niet evenwichtig en transparant gebeurt, zou dit kunnen leiden tot cliëntelisme en vriendjespolitiek. Ga maar na, in zo'n kleine gemeenschap: Achter elk besluit zit immers een persoon.Elk besluit van de gemeenteraad raakt wel direct of indirect een familielid, vriend of kennis van één van de raadsleden.  Het vraagt kwaliteit en professionaliteit van medewerkers en bestuurders om niet in die valkuil te stappen. ik Constateer dat die kwaliteit en professionaliteit in de afgelopen jaren is gegroeid.
 
Dames en heren, het is mooi geweest om zes jaar burgemeester te zijn in een van de mooiste dorpen van Nederland. In een omgeving waar ik elke dag naar mijn werk liep met een gevoel: wat ben ik een bevoorrecht mens dat ik mag werken op een plek waar andere mensen heen gaan voor ontspanning en vakantie. Een schitterende omgeving die je eigenlijk niet verwacht, die telkens weer een verrassing is. Een dorp dat heel goed zou passen in Frankrijk. Het was een hele grote stap om van een wethouderschap in Groningen op mijn 54ste alleen naar Gelderland te verhuizen en met een nieuwe baan te beginnen. Ik heb er geen spijt van dat ik die stap genomen heb. In de laatste plaats niet omdat ik een nieuw vak geleerd heb en omdat ik nieuwe perspectieven gekregen heb op een leeftijd waarop anderen afbouwen. Een nieuwe start in Gelderland, zo heb ik het ervaren. Een nieuwe start die met zich meebracht dat ik vele nieuwe collega' s, medewerkers en organisaties ontmoette. Ik heb als burgemeester veel buiten het gemeentehuis en ook buiten de gemeente gewerkt. Rozendaal kan, naar mijn mening, slechts bestaan als het intensief samenwerkt met derden. Ik heb veel geïnvesteerd in samenwerking en in goede relaties met de omgeving. Het externe netwerk bracht ook nieuwe functies met zich mee. Ik vond het heel leuk dat ik een aantal functies heb vervuld die logischer wijs niet aan de burgemeester van de kleinste gemeente in het gebied worden toe vertrouwd.
Rozendaal heeft samenwerking hoog in het vaandel staan. Voor samenwerking heb je partners nodig. Dat doe je altijd samen. Rozendaal heeft veel partners. Ik zou al deze partners, en met name de gemeente Rheden willen bedanken voor de samenwerking. Ik vond die samenwerking heel inspirerend.
 
Ik dank de raad en de leden van het college voor de samenwerking en het vertrouwen, dat zij mij hebben geschonken in de afgelopen jaren. Ik dank u ook voor de ruimte die u mij gegeven hebt, Het was wel smal, zo nu en dan, maar binnen de kaders hebt u mij veel ruimte gegeven. Ik dank alle medewerkers voor hun grote inzet. Ik noem geen namen, dan doe ik mensen te kort. Ik vond het een voorrecht met jullie te mogen werken. De gemeente Rozendaal kan slechts functioneren dankzij jullie inzet, collegialiteit en loyaliteit. Dit geldt voor de medewerkers en zeker ook voor de wethouders. Deze collegeperiode is collegiaal bestuur echt in de praktijk gebracht.
Het doel, de missie die we allen delen is het welzijn van de burgers en het in stand houden, het behoud van dit " groen hemeltjen op aerdt". Ik dank u allen, ook namens Edzard, dat ik hier als burgemeester mocht werken.
 
Dames en heren, het is nu echt mooi geweest. Ik sta hier, zoals het hoort op een afscheid, met een gevoel van weemoed, met een lach en een traan. Ik zou zeggen, we gaan naar de overkant naar het gemeenthuis voor het informele samen zijn.
 
Ik zou willen afsluiten met het gedicht van Constantijn Huygens uit 1634, maar nog heel actueel:
"Vaert wel dan, schoon verblijf, groen Hemeltjen op aerd,
doorluchtighe orgelen van silvere geruchten,
Vaert wel, soet Paradijs, weergaloos Roosendael"
 
9. Overdracht ambtsketen
De heer Van der Torren: Ada, dank je wel namens allen hier aanwezig. Voordat we informeel gaan samenzijn gaan wij over naar een klein formeel onderdeel van deze bijeenkomst en dat is de overdracht van de ambtsketen. Ik zou de burgemeester willen verzoeken de ambtsketen over te dragen aan de loco-burgemeester, die hem zal dragen tot wij een vervangende burgemeester hebben.
 
Mevrouw Boerma draagt de ambtsketen over aan de loco-burgemeester, de heer Hoving met de woorden: "Draag hem met ere. Veel succes".
 
10. Sluiting
De heer Van der Torren: Ik wens de heer Hoving in zijn rol als loco-burgemeester veel succes. Wij weten niet voor welke periode dat zal zijn.
Ik heb nog een paar praktische mededelingen. Ik zou Ada en haar familie en de bestuurders en ambtenaren die in het gemeentehuis een rol hebben willen verzoeken als eersten de kerk te verlaten en de anderen om nog even te blijven zitten.
Wij hebben vandaag geen rondvraag.
Hierbij sluit ik deze buitengewone raadsvergadering met dank voor uw komst.